Afetlere dirençli kentler için ortak akıl çağrısı

Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Ankara’da düzenlenen Afetlere Dirençli Kentler ve Toplumlar Panelinde yaptığı konuşmada, afet yönetiminin kriz anındaki reflekslerle değil; hazırlık, öngörü ve planlama temelinde ele alınması gerektiğini söyledi. Tugay, afetlerin kaçınılmaz olduğu bir coğrafyada yaşandığını belirterek, riskleri önceden görmenin ve buna göre hareket etmenin hayati önem taşıdığını ifade etti.

Çankaya Belediyesi ev sahipliğinde, Çankaya Belediyesi Sosyal Tesisleri’nde gerçekleştirilen panele katılan Başkan Tugay, Türkiye’nin deprem, sel, su baskını, orman yangını ve kuraklık gibi afetlerin sıkça yaşandığı bir coğrafyada bulunduğunu hatırlattı. Depremin ayrı bir başlık altında ele alınması gerektiğini vurgulayan Tugay, risk haritaları ve afet master planlarının özellikle yüksek riskli bölgelerde büyük bir titizlikle hazırlanmasının zorunlu olduğunu dile getirdi. Tugay, “En iyi afet yönetimi, sonuçlarını daha önceden öngörebildiğimiz ve afeti oluşmadan önleyebildiğimiz yönetim anlayışıdır. Afet yönetimini bir refleks alanı olmaktan çıkarıp hazırlık, öngörü ve planlama alanı hâline getirmeliyiz” dedi.

“Afete dayanıklı şehirler tesadüfen oluşmaz”

Afetlerle mücadelede başarının, enkaz başında gösterilen çabayla değil, enkazın oluşmasını engelleyen sistemlerle ölçülmesi gerektiğini belirten Başkan Tugay, 2024 yılında Türkiye’de yalnızca doğa kaynaklı 7 bin 767 afet yaşandığını söyledi. Bu afetlerin 5 bin 300’ünün orman yangını, bin 818’inin su baskını, 332’sinin heyelan, 194’ünün deprem, 83’ünün çığ ve aşırı kar olayları olduğunu hatırlatan Tugay, afet türlerinin artık birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğine dikkat çekti. Tugay, “Deprem, sel, yangın ve kuraklık birbirini tetikleyen süreçler hâline geldi. Afetlere dayanıklı şehirler tesadüfen oluşmaz; birlikte düşünerek ve birlikte planlayarak kurulur” diye konuştu.

İklim krizi uyarısı

Risk azaltım ve afetle mücadele planlarının yalnızca merkezi yönetimin değil, yerel yönetimlerin de temel sorumluluk alanlarından biri olduğunu ifade eden Başkan Tugay, en büyük tehdidin iklim krizi olduğuna dikkat çekti. Tugay, “Kuraklık, aşırı sıcak hava dalgaları, bunun toplum sağlığına, çevreye ve tarıma etkileri, gıda krizi riski ve ekosistem üzerindeki tahribatlar bizi çölleşmeye doğru sürüklüyor. Bu tablo, en fazla ciddiye almamız gereken ve öncelikli çalışmamız gereken konulardan biridir” ifadelerini kullandı.

İzmir’de afetlere karşı kapsamlı çalışmalar

İzmir’de karbon emisyonunun azaltılması ve iklim krizine uyum konusunda yoğun çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Başkan Tugay, depremle ilgili olarak da kapsamlı bir Deprem Master Planı çalışmasının sürdüğünü belirtti. İzmir’in yer hareketliliği açısından riskli bölgelerden biri olduğunu hatırlatan Tugay, zemin değerlendirmeleri, mikro bölgeleme çalışmaları, fay hatlarının yeniden haritalandırılması ve mevcut yapı stokunun incelenmesine yönelik detaylı çalışmaların devam ettiğini söyledi. Tugay, “Altyapının da dirençli hâle gelmesi gerektiğini biliyoruz. Bu çerçevede gerekli önlemleri alarak yolumuza devam edeceğiz” dedi.

“Yerel buluşmalar güçlü olmalı”

Türkiye genelinde sağlıklı ve dirençli kentler oluşturabilmek için yerel buluşmaların önemine değinen Başkan Tugay, yöneticiler, akademisyenler ve uzmanlarla sahada olmayı önemsediklerini belirtti. Tugay, “Farklı başlıklar altında çalışıyor olsak da ortak hedefimiz kentlerin sağlıklı ve dirençli olmasıdır” diyerek konuşmasını tamamladı.

Panelde konuşan Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, büyükşehir belediyelerinin afet yönetiminde en güçlü kurumlar hâline geldiğini vurgularken, Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner ise afetlere dirençli kentlerin artık teknik bir tercih değil, kamusal ve etik bir sorumluluk olduğunu ifade etti.

İki gün süren Afetlere Dirençli Kentler ve Toplumlar Paneli, alanında uzman isimlerin katılımıyla gerçekleştirilen dört ayrı oturumla devam ediyor.