Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, uygulamaya alınmasının ardından kısa sürede önemli bir geri dönüşüm başarısına ulaştı. Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen sistem sayesinde yalnızca 10 günde 18 milyon 775 bin 861 içecek ambalajı yeniden ekonomiye kazandırıldı.
1 Temmuz itibarıyla Türkiye'nin 81 ili ve 973 ilçesinde uygulamaya alınan Depozito Yönetim Sistemi (DOA), plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının kaynağında ayrı toplanmasını, dijital olarak takip edilmesini ve geri dönüşüm sürecine güvenli şekilde dahil edilmesini amaçlıyor. Kısa sürede vatandaşların yoğun ilgi gösterdiği sistemde kayıtlı kullanıcı sayısı da 1 milyon 992 bin 6'ya ulaştı.
Sistem kapsamında üzerinde DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını depozito iade makinelerine ya da manuel iade noktalarına teslim eden vatandaşlara, uygun bulunan her ambalaj için 1 lira teşvik ödemesi yapılıyor. İade işlemi tamamlandıktan sonra teşvik tutarı, DOA mobil uygulaması üzerinden vatandaşların dijital cüzdanlarına aktarılıyor. Böylece hem geri dönüşüm teşvik edilirken hem de atıkların kaynağında ayrıştırılması destekleniyor.
DOA sistemi yalnızca bireysel kullanıcıları değil, işletmeleri de kapsıyor. Zorunlu uygulama kapsamında otel, restoran ve kafe işletmelerinin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden ekim ayı sonuna kadar kayıt işlemlerini tamamlamaları ve birlikte çalışacakları yetkilendirilmiş saha operatörlerini belirlemeleri gerekiyor. Belirlenen süre içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmeler hakkında ilgili mevzuat kapsamında idari işlem uygulanacak.
Kayıt sürecini tamamlayan işletmelerde biriktirilen DOA logolu ambalajlar, yetkilendirilmiş operatörler tarafından belirli periyotlarla teslim alınarak geri dönüşüm tesislerine ulaştırılıyor. Sistem kapsamında işletmelere de ekonomik destek sağlanıyor. Geri dönüşüme kazandırılan her DOA logolu ambalaj için işletmelere 20 kuruş teşvik ödemesi yapılıyor.
Toplama, taşıma, doğrulama ve ödeme süreçlerinin tamamı dijital altyapı üzerinden yürütülüyor. Böylece sistemin güvenli, şeffaf ve izlenebilir şekilde işletilmesi hedeflenirken, geri dönüşüm sürecindeki tüm aşamalar kayıt altına alınıyor.
DOA sistemiyle Türkiye'de her yıl piyasaya sürülen yaklaşık 25 milyar adet içecek ambalajının geri kazanılması ve ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlanması hedefleniyor. İlk aşamada geri kazanım oranının yüzde 50 seviyesine çıkarılması planlanırken, sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla birlikte bu oranın yüzde 80'e ulaşması amaçlanıyor.
Uzun vadede geri dönüşüm sektörünün güçlenmesine katkı sunması beklenen sistemin, önümüzdeki 20 ila 30 yıllık süreçte yaklaşık 20 bin kişiye istihdam sağlaması öngörülüyor. Yetkililer, DOA sisteminin hem çevresel sürdürülebilirliğe hem de döngüsel ekonomiye önemli katkılar sunacağını vurguluyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: