Manşet Türkiye olarak bu hafta, İstanbul'da aile hukuku ve boşanma davaları üzerine çalışmalarını yürüten, Şişli merkezli Av. Tolga ÇELİK Hukuk ve Danışmanlık Ofisi'nden Avukat Tolga Çelik ile bir araya geldik. Hukuki süreçlerin karmaşıklığı ve vatandaşların sıklıkla yaşadığı bilgi kirliliği üzerine gerçekleştirdiğimiz bu özel söyleşide; boşanma davalarının hukuki altyapısını, mahkemelerdeki usul kurallarını ve en önemlisi geri dönülemez hak kayıplarının nasıl önlenebileceğini tüm şeffaflığıyla konuştuk.
Manşet Türkiye: Tolga Bey, boşanma davaları genellikle çok sancılı geçiyor. İnsanlar hukuki olarak bu sürece adım atarken öncelikle neye dikkat etmeli?
Av. Tolga Çelik: Boşanma aslında kimsenin istemediği ama yürümeyen bir evlilik için yasal olarak başvurulması gereken bir çözüm yolu. Türk Hukukunda boşanma davaları usul kurallarına çok sıkı sıkıya bağlıdır. Yani "ben boşanmak istiyorum" diyerek bir dilekçe vermekle süreç bitmiyor. Özellikle adliyelerdeki yoğunluğu düşündüğümüzde, davayı açarken veya size karşı açılan bir davaya cevap verirken süreleri kaçırmamak çok kritik. Yanlış bir dilekçe, eksik sunulan bir delil veya süresi geçtikten sonra açılan bir karşı dava, haklıyken haksız duruma düşmenize ve ciddi hak kayıplarına yol açabilir.
Manşet Türkiye: Peki her tartışan, aralarında sorun olan çift boşanabilir mi? Kanunlarımız bu sebepleri nasıl ayırıyor?
Av. Tolga Çelik: Kanunlarımız boşanma sebeplerini özel ve genel olarak ikiye ayırıyor. Özel sebepler dediğimiz durumlar bellidir; zina (aldatma), hayata kast, pek kötü muamele, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk ve akıl hastalığı. Bunlar somut delillerle ispatlandığında hakim boşanmaya karar vermek zorundadır. Ancak günümüzde en çok karşılaştığımız ve halk arasında "şiddetli geçimsizlik" olarak bilinen durum, genel boşanma sebebidir. Yani evlilik birliğinin temelinden sarsılması. Burada önemli olan, ortak hayatın artık sürdürülemez hale geldiğinin ve karşı tarafın kusurlu olduğunun mahkemeye kanıtlanmasıdır.
Manşet Türkiye: Bu ispat kısmı sanırım en zor olanı. Mesela eşlerin gizlice birbirinin telefonunu karıştırması veya ses kaydı alması delil sayılıyor mu?
Av. Tolga Çelik: Bu çok sık sorulan ama bir o kadar da tehlikeli bir konu. Hukuk sistemimizde delillerin mutlaka "hukuka uygun" yollardan elde edilmiş olması gerekir.Casus yazılımlarla ele geçirilen WhatsApp mesajları, zorla alınan şifrelerle girilen sosyal medya hesapları veya eşin arabasına gizlice konulan ses kayıt cihazları hukuka aykırı delildir. Mahkeme bunları dikkate almaz. Hatta bunları sunan kişi ceza davasıyla karşı karşıya kalabilir. Biz davalarda ispatı genellikle tanık beyanları, mahkeme kanalıyla istenen HTS (arama-aranma) kayıtları, banka dökümleri ve sosyal medyada herkese açık yapılan paylaşımlar gibi yasal deliller üzerinden kuruyoruz.
Manşet Türkiye: Uzun yıllar süren çekişmeli davalar yerine anlaşmalı boşanma çok daha pratik görünüyor. Bunun şartları nelerdir?
Av. Tolga Çelik: Kesinlikle. Çekişmeli bir davanın ilk derece mahkemesi ve istinaf süreçleri yıllar sürebiliyor. Anlaşmalı boşanma ise çok daha kısa sürede sonuçlanan medeni bir yöntem. Ancak kuralı nettir: Resmi olarak en az bir yıllık evli olmanız gerekir. Bir yılı doldurmayanlar anlaşmalı boşanamaz. Ayrıca tarafların nafaka, tazminat, mal paylaşımı ve varsa çocuğun velayeti konularında eksiksiz bir şekilde anlaşıp bunu bir protokole bağlamaları ve duruşmada bizzat hakimin karşısında bu iradelerini onaylamaları şarttır. İleride sorun yaşamamak adına bu protokolün çok dikkatli hazırlanması gerekir.
Manşet Türkiye: En çok tartışılan konulardan biri de nafaka ve tazminat. Bunlar neye göre, kime veriliyor?
Av. Tolga Çelik: Tazminat ve nafaka kararlarında kilit nokta kusur oranıdır. Maddi veya manevi tazminat alabilmek için sizin kusursuz veya karşı tarafa göre daha az kusurlu olmanız şarttır. Eşit kusur halinde tazminat çıkmaz. Nafakada ise durum biraz daha farklı. Dava süresince tedbir nafakası, çocuk için iştirak nafakası ve boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eş için yoksulluk nafakası söz konusudur. Çocuğun nafakası velayet kime verilmişse diğer eş tarafından mutlaka ödenir, burada kusura bakılmaz çünkü çocuğun menfaati esastır.
Manşet Türkiye: Peki evlilikte alınan mallar nasıl paylaşılıyor? Özellikle bir taraf ev veya araba alırken daha fazla katkı yapmışsa durum ne oluyor?
Av. Tolga Çelik: 2002 yılından sonra evlilik birliği içinde alınan, çalışarak elde edilen mallar kural olarak yarı yarıya paylaşılır. Ancak evlenmeden önce sahip olunan mallar veya miras yoluyla kalan mallar kişisel maldır,paylaşıma girmez. Eğer eşlerden biri, diğerinin üzerine alınan bir mala kendi kişisel malıyla (örneğin ailesinin taktığı altınlarla veya evlenmeden önceki birikimiyle) katkı yapmışsa, burada "Değer Artış Payı Alacağı" gündeme gelir. Bu katkı oranının dava sürecinde ispatlanarak talep edilmesi gerekir ki bu da ciddi bir hesaplama ve ispat sürecidir.
Manşet Türkiye: Son olarak, çocuklar söz konusu olduğunda velayet mahkemede nasıl karara bağlanıyor? Velayet her zaman anneye mi verilir?
Av. Tolga Çelik: Mahkemeler için tek bir kırmızı çizgi vardır: "Çocuğun Üstün Yararı". Anne veya babanın kusurundan ziyade çocuğun fiziksel, psikolojik ve eğitimsel gelişimi için neresi daha iyiyse velayet oraya verilir. Ancak Yargıtay'ın yerleşik kararları gereği, özellikle 0-7 yaş arası anne şefkatine mutlak muhtaç olan çocukların velayeti, annenin ağır bir istismarı veya akıl hastalığı yoksa kural olarak anneye verilir. İdrak çağındaki çocukların ise mahkemede uzmanlar eşliğinde kendi görüşleri alınır.
Manşet Türkiye: Tolga Bey, verdiğiniz bu aydınlatıcı bilgiler için çok teşekkür ederiz. Son olarak, okurlarımız adına mesleki çalışmalarınızı nerede sürdürdüğünüzü de öğrenmek isteriz.
Av. Tolga Çelik: Ben teşekkür ederim. Boşanma süreci, usul kurallarının katı bir şekilde işlediği ve taraflar açısından hassasiyetle yönetilmesi gereken bir hukuki zemindir. Bizler mesleki faaliyetlerimizi Şişli bölgesinde, Mecidiyeköy Mahallesi, Mecidiyeköy Yolu Cd. Elbir İş Merkezi No:6 Kat:9 Daire:11 34381 Şişli/İstanbul adresinde bulunan Av. Tolga ÇELİK Hukuk ve Danışmanlık Ofisi bünyesinde sürdürüyoruz. Mesleki iletişim ve adres teyidi gibi konularda 0552 326 76 90 numaralı ofis telefonumuz üzerinden bilgi sağlanmaktadır. Tüm okurlarınıza adil ve huzurlu günler dilerim.
Yorumlar
Kalan Karakter: