Gaye hanımı uğurlarken

Hafize Gaye Erkan 28 Mayıs genel seçimlerin ardından, 8 Haziran 2023’te Merkez Bankası başkanlığına getirildi. 2001 yılında Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden onur derecesi ile mezun olmuştu. O tarihte ücretsiz staj yapacak bir şirket bulamamış, ABD’de her aşaması başarılarla dolu bir kariyer yapmıştı. Bilgisi, birikimi, deneyimi yeterliydi. Bu göreve getirilen ilk kadındı. Piyasaların atamaya ilk tepkisi olumluydu. Zaten aksi beklenmiyordu. 

Oysa bazıları ‘nerde liyakat?’ pankartları açıp gürültü çıkarmaya hazırlanıyorlardı.  
Yardımcıları Dr. Osman Cevdet Akçay’ın, Dr. Fatih Karahan’ın, Prof. Dr. Hatice Karahan’ın cv’lerine de diyecek bir şey yoktu. Ekip kolları sıvayıp işe koyuldu. Türkiye’nin kredi risk primi (CDS) hızla düşmeye başladı, ekonominin iyiye gittiğinin işaretleri alınıyordu. 

MB siyasetin neresinde?
Merkez Bankasını yönetme işi siyasete dahildir. Hâttâ siyasetin merkezinde yer alır. Merkez Bankası, işlevi itibariyle hem iktidarın kritik bir parçası, hem bağımsız bir kurumdur. O sebeple yöneticilerinden çok yönlü maharetler beklenir. Bir yandan uzmanlıklarını ortaya koymalı, diğer yandan Merkez Bankasının bağımsızlığını koruyabilmelidirler. 
Açıkçası; MB Başkanı MİT başkanı gibi kamuoyunun sesini hiç duymadığı bir bürokrat olamaz. Ekonomi programlarının başarılı olabilmesinde halkın psikolojisinin, ekonomiyi yöneten ekibe güvenmesinin payı varsa -ki çok önemli ölçüde vardır- MB Başkanları usulünce ve yeterince kamuoyuna görünmelidirler. Görünmek dediğimiz de zaten ‘konuşmaktan’ başka bir şey değildir.

O röportaj
Gaye hanım Hürriyet gazetesine verdiği röportajla kamuoyuna adeta takdim edildi. Sıcak, samimi, insan olarak portresini de ortaya çıkaran başarılı bir röportajdı. Ancak kurcalanacak türden çok malzeme vardı. Ne de olsa burası Türkiye idi. Sorular birbirine eklendi, zihinler karıştı. 
- Yoksa ekonomi bizim hissettiğimizden daha mı kötü?
- MB başkanının halkla arasında kapanmayacak bir mesafe mi var? 
- MB Başkanı apartman görevlisiyle sınırlı diyalogları üzerinden mi mutfağın, pazarın nabzını tutacak?
İstanbul’daki ev kiralarının pahalılığından yakınmasının halkla duygudaşlık oluşturması beklenirken, tam da öyle olmadığı anlaşıldı.  
Röportajda verdiği cevaplar bir iletişim tekniğinin gereği miydi? Yoksa bir iletişim kazası mıydı? O da anlaşılamadı. İletişim dediğimiz bir sürecin yönetilmesi ayrı bir beceri ve tecrübe gerektiriyorsa, Gaye Hanım bu konularda acemi olduğu belliydi. Belki de uzun yıllar ayrı kaldığı ülkesini tam olarak kavrayamıyordu.

İddialar
Çok geçmeden Başkanın anne babasının Merkez Bankasında mesai yaptığına, babasının çalışanlara müdahale ettiğine, bir çalışanı işten çıkardığına, Gaye hanımın 14 aylık bebeği için Başkanlık katında oda hazırlandığına dair iddialar ortaya atıldı. Her birinin izahı olsa da orasından burasından çekiştirilince büyüyebiliyordu. 
Muhalif gazeteciler köşelerinden sormaya başladılar; Merkez Bankasında neler oluyor? “Daha vahim iddialar var” demeyi de ihmal etmediler. Sosyal medya cengaverleri sendika ağaları gibi konuşuyorlardı; MB Başkanı’nın bebeği için yapılan ayrıcalıklar çalışan bütün bebekli annelere tanınmalıdır! O anneler umurlarında olduğundan değildi. Pireyi deve yapmak, yaygara çıkarmak, iklimi değiştirmek istiyorlardı. 
Muhalif siyasiler de onlara eklendiler. Seçim geliyordu, iktidarı eleştirmekten ve ekonominin kötüye gitmesini dilemekten başka politika bilmiyorlardı. 

Final
Türkiye’deki kaos sevdalılarının yapabilecekleri sınırlarını Gaye hanımın bilmemesi doğaldı. Uzaktan baktığı ülkesinin bu yüzünü yaşayarak görmüş ve gözü fena halde korkmuştu. İltifat beklerken ve bunu sonuna kadar hak etmişken, duyduklarına incinmişti. 2 Şubat akşamı istifa etti. Başkanlığı 7 ay 23 gün sürmüştü. 
Görevinden ayrılışı, yönetim içindeki uyuşmazlıktan, yürütülen ekonomi politikası konusunda bir görüş ayrılığından değildi. Tamamen duygusal, insani, anlaşılabilir bir durumdu. 
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek açıklamalarıyla herkesi rahatlattı.
- Benim önerim doğrultusunda yeni başkan atanacaktır.
Nitekim öyle oldu. Belirsizlik, güvensizlik kavramları gündeme gelmeden, gürültüsüz, patırtısız değişim yaşandı. Başkan Yardımcısı Dr. Fatih Karahan yeni MB Başkanı olarak atandı. İç ve dış piyasaların yeni başkanı kabul ettikleri hemen anlaşıldı.  
Gaye hanımın gelişine sevinemeyenler, gidişine de üzülmediler. Gaye hanımın gelişine sevinenler, gidişine hüzünlendiler.