İzmir Körfezi'nin Deprem Geçmişi ve Olası Riskleri Bilimsel Yöntemlerle Analiz Edilecek
Ege Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Altun'un yürütücülüğünü yaptığı 'İzmir Körfezi Kıyılarında Paleosıvılaşma İzlerinin Çok Disiplinli Karakterizasyonu' başlıklı proje, TÜBİTAK-ARDEB 1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
Proje kapsamında, İzmir Körfezi kıyılarında geçmişte meydana gelen depremlerin zemin üzerindeki etkileri, ileri mühendislik ve analiz teknikleri kullanılarak incelenecek. Çalışma, tarihsel deprem verilerindeki eksiklerin giderilmesini ve gelecekteki olası depremlere ilişkin risklerin daha sağlıklı değerlendirilmesini hedefliyor.
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, yapay zekâdan ileri geoteknik yöntemlere kadar birçok modern teknolojiyi bir araya getiren projeyle TÜBİTAK desteği almaya hak kazanan Prof. Dr. Selim Altun ve disiplinlerarası proje ekibini tebrik ederek çalışmalarında başarılar diledi.
“Tarihsel deprem kataloglarındaki boşluklar doldurulacak”
Proje hakkında bilgi veren Prof. Dr. Selim Altun, sıvılaşma gibi ciddi zemin problemlerine neden olabilecek depremlerin parametrelerinin belirlenmesinde mevcut tarihsel ve aletsel deprem kataloglarının zaman zaman yetersiz kaldığını belirtti. Altun, “Bu projeyle ‘paleo-sıvılaşma’ olarak adlandırılan geçmiş dönem deprem izlerini inceleyerek, bu eksiklikleri gidermeyi amaçlıyoruz. Türkiye’de ilk kez, paleo-sıvılaşma konusu farklı disiplinlerin bütüncül yaklaşımıyla ele alınacak. Holosen ve Geç Pleyistosen dönemlerine ait izler, saha çalışmaları ve yaşlandırma analizleriyle değerlendirilecek” dedi.
“En az örselenme ile yüksek hassasiyet hedefleniyor”
İzmir Körfezi kıyı şeridinde yürütülecek çalışmalarda geniş bir teknolojik altyapının kullanılacağını vurgulayan Prof. Dr. Altun, deprem kaynaklı sıvılaşmaların yaşandığı bilinen alanlarda; yapay zekâ destekli drone görüntüleri, sismik yöntemler ve sondaj verilerinin birlikte değerlendirileceğini ifade etti.
Araştırma kapsamında alınacak zemin numuneleri, C14 ve optik lüminesans (OSL) yöntemleriyle yaşlandırılacak. Piezokoni penetrasyon deneyi (CPTu) ile sıvılaşma derinlikleri belirlenecek; numune alımında ise örselenmeyi en aza indiren GEL-PUSH ve Shelby tüp (UD) yöntemleri kullanılacak. Yapılacak dinamik üç eksenli deneyler ve geriye dönük analizlerle, bölgeyi etkileyen paleo-depremlerin büyüklükleri ve pik yer ivmeleri tahmin edilecek.
Projede, Yaşar Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünden Dr. Öğr. Gör. Ş. Çağlar Tuna, Dokuz Eylül Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Bölümünden Öğr. Gör. Zülfikar Erhan ve Özkan C. Özdağ araştırmacı olarak görev alırken; Dokuz Eylül Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümünden Prof. Dr. Hasan Sözbilir ve Doç. Dr. Mustafa Softa danışman olarak projeye katkı sağlıyor.